Không ai có thể phủ nhận nước rất cần thiết cho cơ thể của chung ta, cũng như sự sống trên hành tình này và sự xuất hiện nước uống đóng chai, đóng bình đã mang lại những tiện lợi mà không ai có thể phủ nhận được. Thật không khó để người tiêu dùng tin rằng những loại nước này là “nước tinh khiết” vì chúng hoàn toàn trong suốt.
Mới nhìn qua khó có ai biết được đâu là nước sạch đâu là nước dơ, chính vì thế mà nhiều người không biết rằng họ đang uống những chai nước kém chất lượng, có khả năng gây bệnh. Nguyên nhân bắt nguồn từ những cơ sở sản xuất hộ gia đình, sản xuất “chui”, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nước tinh khiết không đảm bảo chất lượng vẫn được đưa ra thị trườngtiêu thụ.
Tù mù chất lượng
Trên thị trường hiện có rất nhiều loại nước đóng bình với tên gọi lai tiếng nước ngoài, giá rẻ giật mình. Nhãn sản phẩm luôn được quảng cáo rất kêu: “Nước tinh khiết được sản xuất theo tiêu chuẩn Mỹ, châu Âu…”. Nhưng thực chất, tiêu chuẩn và chất chất lượng có như quảng cáo?
Theo thông tin từ Đài tiếng nói Việt Nam, tại huyện Đông Anh, không khó khăn gì để nhận ra, ngay trong một thôn nhỏ cũng đã có tới 4-5 nhãn hàng nước đóng bình. Giá cả bình dân nhất, được nhiều người dùng nhất có lẽ phải kể đến thương hiệu Hapuwa. Tuy nhiên, nhãn hàng này cũng bị nhiều người dân phàn nàn nhất vì chất lượng.
Anh Nguyễn Đình Thi ở thôn Du Nội, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội cho biết, chưa biết chất lượng nước đóng bình thế nào, nhưng riêng vỏ bình cũ mèm, sứt sẹo, loang lổ cũng đã thấy không yên tâm về chất lượng. Đã thế, nắp bình nhiều khi vẫn còn nguyên vết cậy, vòi xả có bình còn bị tắc.
Chị Nguyễn Thị Thêu nhà ở gần đó cũng than thở: “Nhìn bình nước như thế tôi cũng thấy lo, không biết cơ quan chức năng quản lí và kiểm tra như thế nào chứ bình như thế này thì làm sao đảm bảo chất lượng? Ở đây nước sạch chưa có, nước giếng khoan lọc đến mấy lần mà nước vẫn vàng, cặn trắng lắng đầy, uống vào rất khé cổ. Vì vậy người dân chỉ biết mua nước bình về ăn và uống”.
Theo phản ánh của nhiều chủ đại lí lấy nước đóng bình về bán, cả người bán và người mua cũng đã từng gọi điện phản ánh qua đường dây nóng rất nhiều lần, nhưng chỉ nhận được câu hướng dẫn của ông giám đốc là: “Cứ mang bình đến đại lí mua đổi bình khác”. Nhưng đổi bình nào cũng vẫn thế và sự việc này cho đến nay cũng vẫn không thay đổi.
Theo quan sát, những bình nước Hapuwa nhìn rất mới, nhưng thực ra bình cũ thu về bọc thêm 1 lớp nilon màu xanh, nếu bóc lớp nilong này ra trông vỏ bình loang lổ, rất bẩn, thậm chí còn méo móp. Đã thế, ngay cả những dòng chữ trên nhãn vỏ bình cũng khiến cho người xem hiểu lầm: Nước Hapuwa được sản xuất trên dây chuyển nhập khẩu từ Hoa Kì. Công nghệ R.O… được Nasa sử dụng trên trạm vũ trụ I.S.S…
Nguy hại đến sức khỏe người dân
Sự phát triển nở rộ của thị trường nước uống tinh khiết thể hiện rất rõ nhu cầu của người dân về sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh một số cơ sở, doanh nghiệp chuyên sản xuất nước uống tinh khiết đóng chai, đóng bình có uy tín hiện vẫn có không ít các cơ sở sản xuất nước uống vì lợi nhuận đã bất chấp các quy định của ngành y tế, cố tình lừa gạt người dân. Đó là chưa kể tới các cơ sở chui mà dây chuyền sản xuất không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng nước vẫn trà trộn vào thị trường bằng nhiều cách gây thiệt hại đối với người tiêu dùng.
Để xác định nước có nhiễm bẩn hay không, người ta dựa trên các chỉ tiêu lý hóa, vi sinh và độc chất – kim loại nặng. Các mẫu nước khi đem đi phân tích sẽ cho biết được nó có an toàn cho người tiêu dùng hay không. Các chỉ tiêu lý hóa thông thường như: độ dẫn, màu, đục, kiềm Mg, Ca…, chỉ tiêu kim loại nặng: Al, Cu, Zn, Cr… hay chỉ tiêu vi sinh như: E.Coli, Clostridium perfringens, Streptococcus faecalis… nếu vượt mức cho phép thì rất nguy hại đến sức khỏe người dùng.
Cụ thể, các loại nước giếng khoan không được đưa qua hệ thống xử lý kỹ càng sẽ dễ dàng có sự xuất hiện của vi khuẩn E. Coli gây tiêu chảy, viêm đường ruột.... Những kim loại nặng như chì, thủy ngân rất độc hại, khi sử dụng lâu ngày và tích lũy trong cơ thể có khả năng gây bệnh ung thư. Các cặn đồng, sắt trong quá trình sản xuất, do máy móc thiết bị thô sơ, cũ kỹ để lại trong nước là điều khó tránh khỏi tại những cơ sở được trang bị sơ sài.
Tuy nhiên, Theo các chuyên gia thì nước được gọi là tinh khiết trên thị trường thường được xử lý qua hệ thống thẩm thấu ngược, tiệt trùng bằng Ozone và tia cực tím UV hoặc trao đổi ion nên sẽ lọc đi các khoáng chất. Do đó, nếu sử dụng lâu dài thì cơ thể sẽ thiếu khoáng chất và sinh bệnh thiếu vi chất (do 50% khoáng chất của cơ thể được bổ sung qua đường uống). Chính vì vậy, nước máy đạt tiêu chuẩn đun sôi được cho là tốt nhất cho sức khỏe.
Nước đóng bình thủ công tự phong tiêu chuẩn… Mỹ
Theo phản ánh của phóng viên VOV, "mục sở thị" Công ty TNHH Tân Quang Trung ở Yên Viên, Gia Lâm (Hà Nội), công ty sản xuất nước đóng bình nhãn Levei Suối với dây chuyền sản xuất thì thô sơ, nơi làm việc thì sơ sài, không đủ điều kiện để sản xuất nước uống.
Dù trên vỏ bình của các công ty này đều ghi là được sản xuất trên dây chuyền tự động hóa nhập khẩu từ Mỹ hay Hoa Kì, nhưng trên dây chuyền lại ghi là "Made in Taiwan"?
MỘT CƠ SỞ SẢN XUẤT CHẬT HẸP, BẨN THỈU. ẢNH: VOV
Trong lúc vui chuyện, chủ nhãn nước Levei Suối tiết lộ, nói là dây chuyển sản xuất của Mĩ, nhưng thực ra là mua của Đài Loan (Trung Quốc). Cách đây gần chục năm, anh mua gần 100 triệu, giờ rẻ hơn, chỉ còn vài chục triệu là có thể mua được dây chuyển lọc nước có tới mấy chục công đoạn.
Điều đáng nói là, để cạnh tranh nhau, các hãng sản xuất đều tung ra mức giá không thể thấp hơn để thu hút “con buôn”. Giá bán lẻ cho người tiêu dùng là 15.000 đồng/bình thì mức giá bán buôn với số lượng nhiều chỉ còn 6 - 7.000 đồng/bình. Trong khi đó, một bình nước có thương hiệu hiện đang được bán với giá phổ biến từ 35 - 50.000 đồng/bình.
Giá thành rẻ mặt chính là yếu tố câu khách, khiến người tiêu dùng vẫn nhắm mắt dùng liều và cho qua những nguy cơ mà những bình nước này có thể mang lại. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng những bình nước có giá bèo bọt này tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ đe dọa đến sức khoẻ của chúng ta.
Những số liệu thống kê cho thấy hiện cả nước có hàng nghìn cơ sở sản xuất, hàng trăm nghìn cơ sở kinh doanh mặt hàng này, nhưng chủ yếu là cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ, hình thức phân phối là qua đại lý và bán lẻ tại gia đình. Chính điều này đã nảy sinh vấn đề về chất lượng vệ sinh an toàn đối với các sản phẩm nước uống đóng chai, đóng bình.
